Emeğin EnerjisiTES-İŞ'in Hikâyesi
Enerji, su ve gaz işkolunda çalışanların hakkını korumak için Ankara'da atılan ilk adımdan bugün Türkiye'nin dört bir yanına yayılan şube ağına uzanan yolculuk.
Hikâyeyi okumaya başlaİrfan Kabaloğlu
TES-İŞ Genel Başkanı
TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı
%903-4 Kasım 2022, 12. Olağan Genel Kurul'da geçerli oyların yaklaşık %90'ıyla seçildi
İşyeri temsilciliğinden Genel Başkanlığa
1964'te Artvin'in Murgul ilçesinde doğan İrfan Kabaloğlu, elektrik bölümünü bitirdikten sonra çalışma hayatına Ankara'daki Çayırhan Termik Santrali'nde başladı. Ardından Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin (SEDAŞ) Kocaeli İl Müdürlüğü'nde çalıştı. Sendikacılığa burada işyeri temsilcisi ve baştemsilci olarak adım attı.
Yaklaşık çeyrek asırlık şube deneyimi TES-İŞ Adapazarı Şubesi'nde geçti. 2011'den 2022 sonuna kadar şube başkanı olarak görev yaptı ve ardından sendikanın en üst görevine seçildi.
- 1998Adapazarı Şubesi Teşkilatlandırma Sekreteri
- 2010Adapazarı Şubesi Sekreteri
- 2011Adapazarı Şube Başkanı
- 2022TES-İŞ Genel Başkanı
- 2024Teşkilatlandırma İşlerinden Sorumlu TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı
12 Aralık 1963, Ankara
TES-İŞ, 12 Aralık 1963'te enerji işkolunda faaliyet göstermek üzere Ankara'da kuruldu. İlk adı Türkiye Enerji, Su, Gaz, DSİ İşçi Sendikaları Federasyonu olan TES-İŞ'in kurucu sendikalarını Anadolu'nun dört bir yanından on sendika oluşturdu.
Sendika temsilcilerinden oluşan kurucu heyeti Nejat Çermikli, Mustafa Ataç, Rafet Metin, Murat Özün, Selahaddin Erkap, Hüseyin Ekşi, Hasan Atasoy, Halil Tunç; Kurucu Heyetin geçici İcra Kurulu üyelerini Rafet Metin, Hüseyin Ekşi, Süheybi Külahi ile Murat Özün oluşturdu.
10 sendika9 şehirtek çatı
Adapazarı'nda TES-İŞ
-
1970'ler
Federasyon döneminde Adapazarı
Federasyon döneminde Adapazarı'ndaki enerji işçileri, TES-İŞ Federasyonu'na bağlı Adapazarı TES-İŞ Sendikası çatısında örgütlendi. Sendika, Ada, Tes-İş adlı aylık bir yayın da çıkarıyordu.
-
1983
Sendikadan şubeye
Federasyon 1983'te milli tip sendikaya dönüşünce üye sendikalar şube oldu. Adapazarı'ndaki örgütlenme de o günden beri TES-İŞ Adapazarı Şubesi olarak sürüyor.
-
1999
Depremin ardından Adapazarı'nda
17 Ağustos 1999 depreminden sonra TES-İŞ Başkanlar Kurulu, 2 Ekim 1999'da depremden en çok etkilenen kent olan Adapazarı'nda toplandı ve yardım kampanyaları başlattı.
-
2006
Eğitime destek
"Eğitime Yüzde Yüz Destek" kampanyası kapsamında TES-İŞ, Adapazarı'nda 24 derslikli bir lise projesi üstlendi. Okul bugün TES-İŞ Adapazarı Anadolu Lisesi adını taşıyor.
-
2022
Şubeden Genel Başkanlığa
2011'den beri Adapazarı Şube Başkanı olan İrfan Kabaloğlu, TES-İŞ Genel Başkanı seçildi.
-
Bugün
Altı ilde örgütlüyüz
Şubemiz; Sakarya, Kocaeli, Düzce, Bolu, Zonguldak ve Bartın illerini kapsayan geniş hizmet bölgesinde, kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin stratejik altyapı, üretim ve enerji sahalarında alın teri döken emekçilerimizin haklı mücadelesine öncülük etmektedir. Doğu Marmara ve Batı Karadeniz’in sanayi havzasında başlayan örgütlenme yolculuğumuz; zamanla elektrik, su, doğalgaz ve çevre yönetimi alanlarındaki dönüşümlere öncülük ederek TEDAŞ, TEİAŞ, Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. (SEDAŞ), İZAYDAŞ, İZGAZ, Aksa Doğalgaz, Koni Doğalgaz, Koni Teknik Mühendislik, Aksa Göynük Enerji Üretim A.Ş., Devlet Su İşleri (DSİ) ve sulama birliklerini kapsayan dev bir temsil gücüne ulaşmıştır. Kuruluşumuzdan bugüne, kamu kurumlarından özel sektör devlerine uzanan bu geniş alanda çalışan tüm enerji, su, doğalgaz ve çevre yönetimi işçilerini tek bir çatı altında toplayan şubemiz; toplu iş sözleşmeleri, iş sağlığı ve sosyal hakların teminatı olarak binlerce emekçinin adalet ve hak mücadelesini ilk günkü inanç ve kararlılıkla sürdürmektedir.
Dönem Dönem TES-İŞ
Kuruluş Yılları
-
1964
İlk Genel Kurul
Federasyonun ilk Genel Kurulu 25 Ocak 1964'te yapıldı. Bu toplantıda Genel Başkanlığa Selahaddin Erkap seçildi. Erkap'ın istifası üzerine yerine Nejat Çermikli vekalet etti. İkinci Genel Kurul 26-27 Aralık 1964 tarihinde yapıldı; Selahaddin Erkap yeniden Genel Başkanlığa getirildi.
-
1967
Üçüncü Genel Kurul ve işkolu yetkisi tartışması
12-14 Haziran 1967'de yapılan Üçüncü Genel Kurulda Enver Turgut Genel Başkan oldu. Genel Kurul gündemindeki başlıca konu, işkolu yetkisinin enerji işkolundaki bir diğer işçi sendikası olan GES-İŞ'e verilmesine duyulan tepkiydi. Bundan sonra örgütlenme çalışmalarına hız verildi.
-
1969
Dönüm noktası
Yargıtay kararı: yetki TES-İŞ'in
Yargıtay'ın 3 Temmuz 1969 tarihli kararıyla işkolu yetkisinin GES-İŞ'ten alınarak TES-İŞ'e verilmesi kesinleşti.
Federasyon Dönemi
-
1969
Yeni ad, büyüyen örgüt
Federasyonun Dördüncü Genel Kurulu 2-5 Ağustos 1969'da toplandı. Tüzük değişikliği yapılarak adı TES-İŞ Federasyonu (Türkiye Enerji, Su, Gaz, YSE ve DSİ İşçi Sendikaları Federasyonu) şeklinde değiştirildi. Genel Başkanlığa Enver Turgut yeniden seçildi. Federasyona bağlı sendikaların sayısı 1969-1971 döneminde 32'ye çıktı.
-
1970
Uluslararası ilk adım
TES-İŞ, Haziran 1970'te IFPCW'ye (Uluslararası Petrol ve Kimya İşçileri Federasyonu) üyelik başvurusu yaptı; üyelik 1971 başında kesinleşti. IFPCW, 1978 yılında yaptığı genel kurulda kendini feshetti ve TES-İŞ'in üyeliği de düşmüş oldu.
-
1971
Orhan Erçelik dönemi
20-23 Eylül 1971'de Beşinci Genel Kurul toplandı. Orhan Erçelik Genel Başkanlığa seçildi. Erçelik bu görevini 1986 yılına kadar sürdürdü.
-
1971–74
Yetki mücadelesi
Birleşme ve çoğunluk
TES-İŞ, 1971-1974 döneminde aynı ildeki birden fazla sendikanın birleştirilmesini benimsedi. Yine bu dönemde GES-İŞ'le çıkan işkolu yetki mücadelesinde Çalışma Bakanlığı, işkolundaki 43 bin 479 işçiden 33 bin 163'ünü üye yapan TES-İŞ'e yetki verdi.
-
1975–80
Genel kurullar
Federasyonun Altıncı Genel Kurulu 24-27 Nisan 1975; Yedinci Genel Kurulu 28-30 Nisan 1977; Sekizinci Genel Kurulu 5-8 Temmuz 1980'de toplandı.
Sendikaya Dönüşüm ve Mücadele
-
1983
Yeni yapı
Federasyondan ulusal sendikaya
12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından 1983'te 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu ve 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu yürürlüğe girdi. Federasyon, tüzüğünü yeni yasalara uyarlamak için Temmuz 1983'te Olağanüstü Genel Kurul yaptı. Genel Kurulda milli tip sendikaya dönüşerek TES-İŞ (Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası) adını aldı. Federasyona üye 35 sendika ise şube haline geldi. Yeni sendikanın yönetimini ilk genel kurula kadar federasyonun son yönetimi üstlendi. Birinci Olağan Genel Kurul 2-4 Aralık 1983'te yapıldı.
-
1984–86
41 şube
TES-İŞ'in şube sayısı 1984-1986 döneminde 41'e çıktı. Bunlardan 19'u DSİ ve TEK işyerlerini kapsıyordu.
-
1986
Faruk Barut dönemi
7-9 Kasım 1986 tarihinde sendikanın İkinci Genel Kurulu yapıldı. Bu genel kurulda ICEF'e (Uluslararası Kimya, Enerji ve Genel Hizmet İşçileri Federasyonu) üye olma kararı alındı. ICEF, 1995'te Uluslararası Maden İşçileri Federasyonu (MIF) ile birleşerek ICEM'i oluşturdu. Seçimlerde Genel Başkanlığa Faruk Barut getirildi.
-
1989
Bahar Eylemleri
Alanlarda TES-İŞ
Ağırlıklı olarak kamu işyerlerinde örgütlü olan ve hareketli bir işçi tabanı bulunan TES-İŞ, 1989 Bahar Eylemleri'nde aktif bir şekilde yer aldı.
-
1989–92
44 şubeye
20-22 Ekim 1989 tarihinde yapılan Üçüncü Genel Kurulda Faruk Barut yeniden Genel Başkan seçilirken 16 Eylül 1990'da olağanüstü genel kurula gidildi. Barut bu genel kurulda da genel başkanlığını korudu. 1990-1992 döneminde şube sayısı 44'e ulaştı.
-
1980'ler →
Kamu malı
Özelleştirmeye karşı
TES-İŞ, 1980 yılından sonra başlayan özelleştirme sürecinin karşısında yer aldı. Başbakanlığın kamu çıkarlarının aleyhine sonuçlar doğuracak kararlarının iptali, Enerji Bakanlığı'nın ve bağlı birimlerinin yanlış uygulamalarının önlenmesi için 100'e yakın iptal davası açan TES-İŞ, özelleştirmelere karşı yapılan her türlü eylemde ön safta oldu. TES-İŞ, özelleştirilen bazı kurumlara ait hisse senetlerini üyeleri adına satın aldıysa da, bu girişim kurum yönetimlerinde karar sahibi olacak düzeye ulaşamadı.
-
1992–96
Mahmut Özonur ve 45 şube
18-20 Eylül 1992'de yapılan dördüncü Genel Kurul ile onu izleyen Temmuz 1995'te yapılan beşinci Genel Kurulda yöneticiler değişmedi. TES-İŞ, 10-11 Ağustos 1996'da Olağanüstü Genel Kurula gitti. Genel Başkanlığa Mahmut Özonur getirildi.
Bu dönemde Kahramanmaraş şubesinin kurulmasıyla şube sayısı 45'e ulaşan TES-İŞ; TEK, DSİ, İller Bankası, Aktaş Elektrik AŞ, Çukurova Elektrik AŞ, İSKİ, İGDAŞ, SUSER Genel Müdürlükleri ile ENKA AŞ, Batman, Berke, Atatürk, Tokar Kemerköy barajları, Ankara Memba Suları, Korkuteli Sulama Birliği ile Çallıoğlu Kanalet Fabrikası'nın da aralarında olduğu birçok işyerinde örgütlüydü.
Yeni Yüzyıla
-
1998
Kayyum ve yeniden seçim
1996 Olağanüstü Genel Kurulu'nun iptali için açılan dava sonucunda TES-İŞ'in yönetimi 1 Nisan 1998'den itibaren kayyuma devredildi. Kayyum dönemini sona erdiren 27-28 Haziran 1998 olağanüstü genel kurulunda Genel Başkanlığa yeniden Mahmut Özonur getirildi. Genel Başkan Yardımcılığına Hayrettin Erdoğan, Genel Sekreterliğe M. Murat Aytemiz, Genel Mali Sekreterliğe Mustafa Kumlu, Genel Araştırma ve Sosyal İşler Sekreterliğine Kamil Özdemir, Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine M. Ali Ersoy'un seçildiği genel kurulda, Genel Eğitim Sekreteri Hasan Saygılı oldu.
-
1999
Mustafa Kumlu dönemi
28-29-30 Mayıs 1999 tarihinde yapılan altıncı Olağan Genel Kurulda Genel Başkanlığa Mustafa Kumlu seçilirken, Genel Başkan Yardımcılığına Kamil Özdemir, Genel Sekreterliğe Hayrettin Erdoğan, Genel Mali Sekreterliğe M. Murat Aytemiz, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreterliğine Mehmet Özyılmaz, Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine Esat Durmuş ve Genel Eğitim Sekreterliğine Bayram Eren getirildi. TES-İŞ Genel Başkanı Mustafa Kumlu 1-5 Aralık 1999'da yapılan TÜRK-İŞ onsekizinci Genel Kurulunda TÜRK-İŞ Genel Mali Sekreteri oldu.
-
2003
Yedinci Olağan Genel Kurul
TES-İŞ yedinci Olağan Genel Kurulu 11-12-13 Nisan 2003'te yapıldı. Genel Kurulda, Genel Başkanlığa Mustafa Kumlu, Genel Başkan Yardımcılığına M. Murat Aytemiz, Genel Sekreterliğe Mustafa Şahin, Genel Mali Sekreterliğe H. Tahsin Zengin, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreterliğine Mehmet Özyılmaz, Genel Teşkilatlandırma Sekreterliğine Esat Durmuş ve Genel Eğitim Sekreterliğine Bayram Eren seçildi. TES-İŞ Genel Başkanı Mustafa Kumlu, 3-7 Aralık 2003 tarihinde yapılan TÜRK-İŞ ondokuzuncu Genel Kurulunda TÜRK-İŞ Genel Sekreterliğine getirildi.
-
2006–07
TÜRK-İŞ Genel Başkanlığı
Sekizinci Olağan Genel Kurul
22-23-24 Aralık 2006'da yapılan TES-İŞ sekizinci Olağan Genel Kurulunda Yönetim Kurulu şu şekilde oluştu: Genel Başkan Mustafa Kumlu, Genel Başkan Yardımcısı M. Murat Aytemiz, Genel Sekreter Mustafa Şahin, Genel Mali Sekreter H. Tahsin Zengin, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreteri Mehmet Özyılmaz, Genel Teşkilatlandırma Sekreteri Esat Durmuş, Genel Eğitim Sekreteri Bayram Eren. TES-İŞ Genel Başkanı Mustafa Kumlu, 6-9 Aralık 2007 tarihlerinde yapılan TÜRK-İŞ 20. Olağan Genel Kurulunda TÜRK-İŞ Genel Başkanı seçildi.
-
2008
Olağanüstü Genel Kurul
TES-İŞ Sendikası Olağanüstü Genel Kurulu 27-28 Aralık 2008'de gerçekleştirildi. Yapılan seçimler sonucunda Mustafa Kumlu yeniden Genel Başkan seçildi. Olağanüstü Genel Kurulda Ferudun Yükselir Genel Başkan Yardımcısı, Mustafa Şahin Genel Sekreter, Hasan Tahsin Zengin Genel Mali Sekreter, İsmail Bingöl Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreteri, Esat Durmuş Genel Teşkilatlandırma Sekreteri, Bayram Eren Genel Eğitim Sekreteri seçildi.
-
2010–13
Dokuzuncu Olağan Genel Kurul
18-19 Aralık 2010'da yapılan TES-İŞ 9. Olağan Genel Kurulunda Yönetim Kurulu şu şekilde oluştu: Genel Başkan Mustafa Kumlu, Genel Başkan Yardımcısı Hasan Tahsin Zengin, Genel Sekreter Mustafa Şahin, Genel Mali Sekreter Sedat Çokol, Genel Araştırma ve Mevzuat Sekreteri Mehmet Solak, Genel Teşkilatlandırma Sekreteri İsmail Bingöl ve Genel Eğitim Sekreteri Ferudun Yükselir.
TES-İŞ Genel Başkanı Mustafa Kumlu, 8-11 Aralık 2011 tarihlerinde yapılan TÜRK-İŞ 21. Olağan Genel Kurulunda yeniden TÜRK-İŞ Genel Başkanı seçildi. Kumlu 2 Eylül 2013 tarihinde TÜRK-İŞ Genel Başkanlığından istifa etti.
Bugünün TES-İŞ'i
-
2014
Onuncu Olağan Genel Kurul
TES-İŞ 10'uncu Olağan Genel Kurulu 13-14 Aralık 2014 tarihinde TES-İŞ Genel Merkezi'nde yapıldı. Yapılan seçimler sonucunda, TES-İŞ Yönetim Kurulunu şu isimler oluştu: Genel Başkan Mustafa Şahin, Genel Başkan Yardımcısı Ferudun Yükselir, Genel Başkan Yardımcısı Ersin Akma, Genel Sekreter Rıfat Pakkan, Genel Mali Sekreter Sedat Çokol, Genel Mevzuat Sekreteri İsmail Bingöl, Genel Teşkilatlandırma Sekreteri Mehmet Solak ve Genel Eğitim Sekreteri Metin Durdu.
-
2018
On Birinci Olağan Genel Kurul
TES-İŞ 11'inci Olağan Genel Kurulu 3 - 4 Kasım 2018 tarihinde TES-İŞ Genel Merkezi'nde yapıldı. Yapılan seçimler sonucunda, TES-İŞ Yönetim Kurulu şu isimlerden oluştu: Genel Başkan Ersin Akma, Hukuk, STK ve Mevzuattan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Özil, Toplu İş Sözleşmelerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Hacı Mevlüt Ünal, Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Sedat Çokol, Teşkilatlandırmadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Eşref Erden, Sosyal İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Fatih Tülek ve AR-GE ve Eğitimden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nakif Yılmaz.
-
2022
Güncel yönetim
On İkinci Olağan Genel Kurul: İrfan Kabaloğlu dönemi
TES-İŞ 12'nci Olağan Genel Kurulu 3 - 4 Kasım 2022 tarihinde TES-İŞ Genel Merkezi'nde yapıldı. Adapazarı Şube Başkanı İrfan Kabaloğlu, geçerli oyların yaklaşık %90'ını alarak Genel Başkanlığa seçildi. Yapılan seçimler sonucunda oluşan Yönetim Kurulu aşağıdadır.
-
2024
TÜRK-İŞ yönetiminde TES-İŞ
TÜRK-İŞ'in 30 Kasım - 2 Aralık 2023 tarihlerindeki 24. Olağan Genel Kurulu'nda 1. yedek üyeliğe seçilen Genel Başkan İrfan Kabaloğlu, TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı Pevrul Kavlak'ın vefatı üzerine Genel Başkan Yardımcısı oldu. 17 Nisan 2024'teki görev dağılımında Teşkilatlandırma İşlerinden Sorumlu TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi.
Genel Başkanlarımız
- 1964Selahaddin Erkap
- 1967Enver Turgut
- 1971Orhan Erçelik
- 1986Faruk Barut
- 1996Mahmut Özonur
- 1999Mustafa Kumlu
- 2014Mustafa Şahin
- 2018Ersin Akma
- 2022İrfan Kabaloğlu
Genel Merkez Yönetim Kurulu
- İrfan KABALOĞLUGenel Başkan
- Hüseyin ÖZİLToplu İş Sözleşmelerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
- Naif BALANDIAr-Ge ve Mevzuattan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
- Dural KARAKOÇHukuk, STK'dan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
- Adem AŞIKKUTLUMali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
- Eşref ERDENTeşkilatlandırmadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
- Fatih TÜLEKSosyal İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
- Osman GÜNGÖREğitimden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı
TES-İŞ, bugün onbinlerce üyesi ve 34 şubesiyle Türkiye çapında faaliyet göstermektedir.
TES-İŞ; aşağıdaki kuruluşların üyesidir:
- TÜRK-İŞ
- IndustriALL Global Union
- industriAll European Trade Union